Bàn tay là công cụ lao động quan trọng nhất của con người, đồng thời cũng là bộ phận tiếp xúc trực tiếp với phần lớn các nguy cơ trong công việc. Từ vết cắt, bỏng nhiệt, hóa chất ăn mòn cho đến điện giật, đôi tay phải đối mặt với vô số rủi ro mỗi ngày. Tuy nhiên, không tồn tại một loại găng tay vạn năng bảo vệ được tất cả. Mỗi loại rủi ro đòi hỏi một loại găng được thiết kế riêng, và việc dùng sai loại găng đôi khi còn nguy hiểm hơn không đeo gì.
Găng tay chống cắt và chống đâm
Trong ngành cơ khí, chế biến thủy sản, sản xuất kính hay xử lý kim loại tấm, vết cắt là rủi ro thường trực. Găng tay chống cắt được dệt từ các sợi đặc biệt như sợi tổng hợp cường lực, sợi thủy tinh hoặc sợi thép mảnh, có khả năng chống lại lưỡi dao trượt qua. Khả năng chống cắt được phân thành nhiều cấp, từ mức bảo vệ nhẹ cho công việc nhẹ nhàng đến mức cao nhất dùng khi xử lý vật liệu sắc bén.
Người dùng cần lưu ý rằng găng chống cắt bảo vệ tốt trước lưỡi dao trượt nhưng không hẳn chống được mũi nhọn đâm thẳng. Với công việc có nguy cơ đâm xuyên như xử lý kim loại có gờ sắc hay làm vườn với gai nhọn, cần chọn loại có thêm khả năng chống đâm thủng. Việc chọn đúng cấp độ giúp cân bằng giữa bảo vệ và sự khéo léo của ngón tay.
Găng tay chống hóa chất
Khi làm việc với axit, bazơ, dung môi hay dầu, găng tay vải hay da hoàn toàn vô dụng và thậm chí nguy hiểm vì chúng thấm hút hóa chất và giữ lại sát da. Găng chống hóa chất được làm từ các loại cao su tổng hợp như nitrile, neoprene, butyl hay PVC, mỗi loại có khả năng kháng những nhóm hóa chất khác nhau.
- Găng nitrile kháng tốt dầu, mỡ, dung môi nhẹ và nhiều hóa chất công nghiệp phổ biến.
- Găng neoprene kháng axit, bazơ và một số dung môi hữu cơ.
- Găng butyl kháng tốt khí và hơi hóa chất, dùng trong môi trường đặc thù.
- Găng latex tự nhiên kháng axit, bazơ loãng nhưng dễ gây dị ứng và không kháng dầu.
Điều quan trọng là phải tra cứu bảng tương thích hóa chất của nhà sản xuất, vì một loại găng có thể kháng tốt chất này nhưng bị phá hủy nhanh chóng bởi chất khác. Độ dày và thời gian thẩm thấu cũng cần được xem xét khi phải ngâm tay lâu trong hóa chất.
Găng tay cách điện và chống nhiệt
Đối với thợ điện, găng cách điện làm từ cao su đặc biệt là thiết bị bảo vệ tính mạng, được phân cấp theo mức điện áp chịu đựng. Loại găng này phải được kiểm định định kỳ về khả năng cách điện, vì chỉ một lỗ thủng nhỏ li ti cũng có thể khiến dòng điện đi qua. Thợ điện thường đeo thêm găng da bảo vệ bên ngoài để tránh găng cao su bị rách cơ học.
Trong môi trường nhiệt độ cao như lò luyện kim, hàn, nấu ăn công nghiệp, găng chống nhiệt làm từ sợi chịu nhiệt, da dày hoặc vật liệu chuyên dụng giúp bảo vệ tay khỏi bỏng do tiếp xúc, bức xạ nhiệt hay tia lửa. Ngược lại, trong kho lạnh, găng giữ nhiệt giúp tránh tê cóng và mất cảm giác ở các đầu ngón tay.
Sự vừa vặn, độ khéo léo và thói quen sử dụng
Một đôi găng quá rộng sẽ làm giảm độ khéo léo, dễ vướng vào máy móc đang quay và khiến người lao động có xu hướng tháo ra để làm việc. Ngược lại, găng quá chật gây mỏi tay nhanh và hạn chế tuần hoàn máu. Vì thế, sự vừa vặn là yếu tố quyết định việc người lao động có thực sự đeo găng đầy đủ hay không.
Cần đặc biệt lưu ý rằng tuyệt đối không đeo găng khi vận hành máy khoan, máy tiện hay máy có bộ phận quay, vì găng có thể bị cuốn vào kéo theo cả bàn tay, gây chấn thương cực kỳ nghiêm trọng. Trong những trường hợp này, an toàn nằm ở việc không đeo găng và giữ tay tránh xa vùng nguy hiểm.
Người lao động cũng cần kiểm tra găng trước khi dùng, loại bỏ những đôi đã rách, mỏng, biến màu hay cứng giòn. Thói quen rửa tay sau khi tháo găng chống hóa chất, không dùng chung găng cá nhân và thay găng định kỳ giúp duy trì cả an toàn lẫn vệ sinh. Khi đôi tay được bảo vệ đúng cách, người lao động không chỉ tránh được tai nạn mà còn tự tin và làm việc hiệu quả hơn rất nhiều.